Pierwszy miesiąc życia kocięcia to zaledwie kilka tygodni, a jednak w tym krótkim czasie zachodzi ogromna liczba zmian. Z całkowicie zależnego od matki noworodka kocię staje się małym, coraz bardziej świadomym świata kotem, który zaczyna chodzić, poznawać otoczenie, bawić się i nawiązywać pierwsze relacje społeczne.

To właśnie w tym okresie budują się podstawy późniejszego funkcjonowania kocięcia. Rozwój nie polega wyłącznie na przybieraniu na wadze. Równolegle dojrzewa układ nerwowy, rozwijają się zmysły, koordynacja ruchowa oraz zdolność uczenia się.

Dlatego pierwsze cztery tygodnie życia są dla hodowcy czasem szczególnej uważności.

Pierwszy tydzień – bezpieczeństwo i całkowita zależność

Nowonarodzone kocię jest niemal całkowicie zależne od matki. Nie widzi, nie słyszy w pełni i nie potrafi samodzielnie regulować temperatury ciała. Większość czasu spędza śpiąc lub ssąc mleko. Kontakt z matką zapewnia mu nie tylko pokarm, ale również ciepło, pielęgnację i poczucie bezpieczeństwa. W tym okresie kocięta wykorzystują przede wszystkim węch i dotyk. Potrafią odnaleźć matkę i sutek, reagują na jej ciepło oraz kontakt z rodzeństwem.

Tak małe kocię nie potrzebuje intensywnego „zwiedzania świata”. Potrzebuje przede wszystkim spokoju, przewidywalności i bezpieczeństwa.

Jednocześnie pierwsze dni nie oznaczają całkowitego braku bodźców. Delikatny, odpowiednio dozowany kontakt człowieka może być elementem prawidłowej socjalizacji, pod warunkiem że nie powoduje stresu ani nie zakłóca odpoczynku i karmienia.

Drugi tydzień – świat zaczyna się otwierać

Około drugiego tygodnia życia zachodzą kolejne bardzo ważne zmiany. Kocięta zaczynają otwierać oczy. Początkowo widzenie jest jednak bardzo niedojrzałe. Oczy mogą być niebieskoszare, a obraz daleki od tego, jaki znamy u dorosłego kota. Stopniowo zaczyna również rozwijać się słuch.

Kocię coraz wyraźniej reaguje na dźwięki i zaczyna orientować się w otoczeniu nie tylko za pomocą węchu i dotyku. Nadal jednak większość doby przeznaczona jest na sen i karmienie. Sen jest jednym z podstawowych elementów prawidłowego rozwoju mózgu.

Trzeci tydzień – pojawia się mały kot

Trzeci tydzień przynosi ogromny skok rozwojowy. Kocięta zaczynają coraz sprawniej poruszać się po otoczeniu. Próbują chodzić, choć ich ruchy są jeszcze niepewne i często zabawnie chwiejne. Zaczynają również coraz intensywniej interesować się rodzeństwem. Pojawiają się pierwsze zachowania społeczne:

• zaczepianie rodzeństwa,
• dotykanie łapkami,
• wzajemne gonitwy,
• podgryzanie,
• zapasy,
• pierwsze próby zabawy.

Poprzez kontakt z matką i rodzeństwem kocię zaczyna poznawać podstawowe zasady komunikacji – co gwarantuje prawidłowy rozwój. Uczy się między innymi, jak mocno można ugryźć, jak reaguje drugi kot i kiedy należy przerwać interakcję. 

Czwarty tydzień – początek wielkiego odkrywania

Około czwartego tygodnia kocięta zaczynają wyraźnie wychodzić poza dotychczasową „strefę bezpieczeństwa”. Chodzą coraz pewniej, zaczynają biegać, wspinać się i intensywnie eksplorować. Świat staje się interesujący. Kocię może zacząć zaglądać do nowych miejsc, interesować się przedmiotami, reagować na ruch, dźwięki i zapachy. Coraz więcej czasu przeznacza na aktywność, a zabawa zaczyna przypominać zachowania małego drapieżnika. Pojawiają się elementy sekwencji łowieckiej:

zauważenie → obserwacja → podejście → pogoń → chwytanie → gryzienie.

To bardzo ważny etap. Zabawa nie jest jedynie sposobem na rozładowanie energii. Jest treningiem koordynacji ruchowej, kontroli własnego ciała, koncentracji i zachowań społecznych.

Co dzieje się z mózgiem kocięcia?

Pierwszy miesiąc życia to okres bardzo intensywnego rozwoju układu nerwowego. Kocię zaczyna przetwarzać coraz więcej informacji pochodzących ze środowiska. Uczy się, co jest bezpieczne, co jest interesujące, jak reagują inne koty i jak zachowuje się człowiek. Dlatego znaczenie ma nie tylko to, czego kocię doświadczy, ale również jak tego doświadczenia doświadczy.

Nowy bodziec powinien być możliwy do poznania bez przymusu i bez przeciążenia. Nie chodzi o to, aby miesięczne kocię bombardować jak największą liczbą bodźców. Chodzi o to, aby pokazywać mu świat w sposób spokojny, kontrolowany i pozytywny.

Człowiek w życiu miesięcznego kocięcia

W tym wieku kocięta zaczynają coraz wyraźniej interesować się człowiekiem. To doskonały moment na budowanie pozytywnych skojarzeń z ludzkim dotykiem, głosem i obecnością. Możemy spokojnie przyzwyczajać kocię do:

• delikatnego dotykania łap,
• oglądania uszu,
• dotykania pyska,
• krótkiego trzymania na rękach,
• delikatnego czesania,
• różnych głosów i sposobów poruszania się człowieka.

Nie powinno to jednak przypominać „treningu na siłę”. Jeżeli kocię odwraca głowę, próbuje odejść lub wyraźnie pokazuje dyskomfort, jego sygnały należy respektować. Celem jest stworzenie skojarzenia:

człowiek = bezpieczeństwo, przewidywalność i dobre doświadczenia.

Pierwsze doświadczenia z otoczeniem

Miesięczne kocię może zacząć poznawać coraz większą przestrzeń, oczywiście pod warunkiem że jest ona odpowiednio przygotowana. Warto zapewnić mu możliwość bezpiecznej eksploracji. Przydatne są między innymi:

• różne powierzchnie podłoża,
• tunele,
• niskie przeszkody,
• bezpieczne miejsca do odpoczynku,
• zabawki o różnej fakturze,
• kartony i kryjówki,
• stabilne przedmioty do wspinania.

Ważne jest jednak zachowanie równowagi. Kocię powinno mieć możliwość wycofania się i odpoczynku. Dobre środowisko nie jest środowiskiem pełnym atrakcji przez cały czas. Jest środowiskiem, w którym kot może sam zdecydować, kiedy chce eksplorować, a kiedy odpocząć.

Kiedy kocię powinno już jeść stały pokarm?

W okolicach czwartego tygodnia życia można obserwować pierwsze zainteresowanie pokarmem innym niż mleko matki. Rozpoczyna się proces odstawiania, który jest stopniowy i może przebiegać różnie u poszczególnych kociąt. Mleko matki nadal ma znaczenie, a przechodzenie na pokarm stały powinno odbywać się stopniowo, z uwzględnieniem wieku, rozwoju i indywidualnych potrzeb kocięcia.

Kuweta – pierwsze próby

W tym okresie można również rozpocząć udostępnianie kociętom odpowiednio przygotowanej kuwety. Powinna być łatwo dostępna, niska i znajdować się w miejscu, do którego kocięta mogą swobodnie dotrzeć. Nie należy oczekiwać perfekcji. To czas poznawania nowych zachowań, a nie egzamin z czystości.

Matka nadal jest najważniejsza

Nawet gdy kocię zaczyna biegać i bawić się, jego matka nadal pełni niezwykle ważną rolę. To ona zapewnia mu poczucie bezpieczeństwa, kontakt społeczny i możliwość odpoczynku. W relacji z matką kocię nadal zdobywa ogromną ilość informacji dotyczących komunikacji i zachowania. Dlatego rozwój kocięcia nie powinien być postrzegany wyłącznie jako indywidualny proces.

Kocię rozwija się w relacji – z matką, rodzeństwem, człowiekiem i środowiskiem.

Czego potrzebuje miesięczne kocię?

Przede wszystkim: bezpieczeństwa, snu, mleka matki, kontaktu społecznego, odpowiedniej przestrzeni, możliwości eksploracji i spokojnego poznawania nowych doświadczeń. Nie potrzebuje natomiast ciągłego noszenia, nieustannego stymulowania ani „hartowania” poprzez stresujące sytuacje. Socjalizacja nie oznacza wystawiania kocięcia na wszystko, co możliwe. Dobra socjalizacja to uczenie się, że świat jest przewidywalny i można bezpiecznie go poznawać.

Pierwszy miesiąc – fundament przyszłego kota

Kiedy patrzymy na miesięczne kocię, widzimy małego, nieporadnego kota. Z perspektywy rozwoju behawioralnego dzieje się jednak znacznie więcej. To właśnie teraz powstają pierwsze doświadczenia, które będą miały znaczenie w kolejnych tygodniach i miesiącach. Każdy kontakt, każdy nowy dźwięk, zapach, powierzchnia, zabawa i interakcja społeczna stają się częścią doświadczenia kocięcia.Dlatego w odpowiedzialnej hodowli nie chodzi wyłącznie o to, aby kocię było zdrowe i pięknie się rozwijało.Chodzi również o to, jakiego doświadczenia świata nabiera, zanim po raz pierwszy przekroczy próg swojego przyszłego domu.

Pierwszy miesiąc to dopiero początek.

Ale to początek niezwykle ważny.